5 CÁCH PHỤC HỒI ĐẤT LÃO HÓA TRONG NTTS

Ngày nay, nuôi trồng thủy sản (NTTS) ngày càng phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, do đất ao được sử dụng liên tục trong nhiều năm, mực nước duy trì ở mức cao, khiến đất đáy ao bị úng thủy kéo dài, cấu trúc đất suy thoái, hàm lượng dinh dưỡng ngày càng suy giảm. Điều này làm cho vật nuôi chậm lớn, sức đề kháng kém, đồng thời tích lũy nhiều mầm bệnh và khí độc, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả nuôi. Trước thực trạng đó, Công ty TNHH ETECH STC xin giới thiệu 5 cách phục hồi đất lão hóa trong nuôi trồng thủy sản, giúp cải thiện môi trường ao nuôi, tái tạo nền đáy, hạn chế dịch bệnh và nâng cao năng suất cho người nuôi.

1. Hạ nước – trục sới đất đáy ao

Sau mỗi vụ nuôi tôm, hoặc định kỳ sau 2 vụ nuôi liên tiếp, người nuôi cần hạ mực nước và tiến hành trục sới đất đáy ao. Ở một số vùng như Cà Mau, mô hình luân canh tôm – lúa được áp dụng hiệu quả, vừa giúp cải tạo đất vừa tái tạo hệ sinh thái tự nhiên cho ao nuôi.

Hình: Nông dân Cà Mau trục sới đất cải tạo đất đai NTTS.

Việc trục sới đất mang lại nhiều lợi ích quan trọng:

  • Tăng hàm lượng oxy hòa tan trong đất, giúp đất “hồi sinh”.

  • Phân hủy và loại bỏ bùn thối, bùn hữu cơ tích tụ lâu ngày.

  • Giảm các khí độc và chất độc tồn lưu thông qua quá trình oxy hóa và tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.

  • Giúp các khoáng chất khó tan chuyển sang dạng dễ tan, từ đó dễ hấp thụ hơn cho vật nuôi trong vụ nuôi kế tiếp.

Đây là biện pháp cải tạo đất bền vững, chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, đặc biệt phù hợp với các ao nuôi lâu năm, ao có lớp bùn đáy dày.

2. Sử dụng xen canh – đa dạng hệ sinh thái phục hồi đất đai lão hóa

Xen canh – đa dạng hệ sinh thái là giải pháp quan trọng giúp cải tạo đất lão hóa bền vững, hạn chế ô nhiễm và cắt đứt vòng đời mầm bệnh tồn lưu trong ao nuôi.

Mô hình 2 vụ tôm – 1 vụ lúa

Đây là cách cải tạo đất lão hóa rất hiệu quả nhờ thay đổi trạng thái môi trường từ mặn sang ngọt. Sự luân phiên giữa cây trồng và vật nuôi giúp:

  • Cắt mầm bệnh tồn lưu trong đất

  • Phục hồi dinh dưỡng tự nhiên

  • Cải thiện cấu trúc đất đáy ao

Mô hình nuôi tôm sinh thái rừng ngập mặn

Các mô hình nuôi tôm – cua kết hợp cây đước, cây mắm rất phù hợp với vùng ngập mặn quanh năm.

Hình: Ao nuôi năng tượng tôm của anh Quốc Nghiệm – xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau.

Hệ sinh thái bao gồm các thành phần sống và không sống cùng tồn tại, tương tác và hỗ trợ lẫn nhau, giúp:

  • Đất ít bị suy thoái

  • Hạn chế phát sinh khí độc

  • Nâng cao tính ổn định môi trường ao nuôi

Nuôi tôm công nghiệp – Quy trình STC A2

Nuôi tôm ao lót bạt 100% – Quy trình STC A1

3. Sử dụng hệ thực vật khô + khoáng đa vi lượng + vôi phục hồi đất đai lão hóa

Việc kết hợp hệ thực vật khô, khoáng đa vi lượng và vôi là giải pháp quan trọng giúp phục hồi đất đai lão hóa, cải thiện nền đáy ao và ổn định môi trường nước trong suốt quá trình nuôi.

  • Phơi nắng mặt đầm kết hợp bón vôi canxi
    Phơi mặt đầm đúng kỹ thuật giúp:

    • Khử phèn, tiêu diệt mầm bệnh tồn lưu trong đất

    • Tăng oxy cho đất, hạn chế tình trạng thiếu oxy cục bộ

    • Tạo hệ đệm trong nước, duy trì độ kiềm ổn định, giúp tôm cá mau lớn, sức đề kháng tốt, tỷ lệ sống cao

Hình: Anh Nghị – xã Cái Nước, tỉnh Cà Mau phơi đầm, rải vôi cải tạo đất.
  • Bổ sung khoáng đa vi lượng
    Khoáng giúp cải thiện cấu trúc đất, hỗ trợ chuyển hóa các chất khoáng khó tan sang dạng dễ hòa tan – dễ hấp thu, góp phần nâng cao chất lượng nền đáy ao.

  • Tận dụng hệ thực vật khô tạo hữu cơ tự nhiên cho đất
    Các loại gốc rạ, cỏ, năng tượng, cây lức, trà… sau khi được phơi khô sẽ gom và sắp xếp theo từng cụm trong ao. Khi vào vụ nuôi:

    • Tạo nguồn hữu cơ tự nhiên cho đất

    • Là giá thể cho động vật phù du sinh sản

    • Tạo nơi trú ẩn an toàn cho tôm, cá, cua, giúp giảm stress và tăng tỷ lệ sống

  • Hiệu quả tổng hợp
    Quá trình phơi mặt đầm giúp đất giàu oxy, đáy kênh và mặt đầm không bị ô nhiễm hay thối, từ đó duy trì môi trường nuôi ổn định và bền vững.

  • Tham khảo video sử dụng năng tượng phục hồi đất lão hóa: 

4. Sử dụng lớp đệm sinh học OC THAIL hoặc STC FLOCK phục hồi đất đai lão hóa

Sự kết hợp giữa tự nhiên và công nghệ vi sinh đã tạo nên lớp đệm sinh học OC THAIL và STC FLOCK – giải pháp hiệu quả giúp phục hồi đất đai lão hóa, ổn định nền đáy và cải thiện môi trường ao nuôi. Các sản phẩm này đã được bà con NTTS tin dùng và ứng dụng rộng rãi trong nhiều năm.

Cơ chế & lợi ích nổi bật của lớp đệm sinh học:

  • Phân hủy bùn hữu cơ và chất thải tích tụ lâu ngày

  • Tái tạo hệ vi sinh có lợi, ức chế vi sinh gây hại

  • Giảm khí độc (H₂S, NH₃), hạn chế mùi hôi đáy ao

  • Ổn định nền đáy – môi trường nước, giúp vật nuôi khỏe mạnh

  • Nâng cao tỷ lệ sống và tốc độ tăng trưởng của tôm, cá

Hình: Sản phẩm OC THAIL và STC FLOCK sử dụng tạo lớp đệm sinh học.

5. Sử dụng oxy – dòng chảy phục hồi đất đai lão hóa.

Việc tăng cường oxy hòa tan kết hợp tạo dòng chảy chủ động là giải pháp then chốt để phục hồi đất đai lão hóa ở các ao nuôi lâu năm, thường xuyên bị úng thủy và tích tụ bùn đáy.

  • Mô hình STC A3 – Sông trong ao
    Mô hình được xây dựng nhằm giúp người nuôi nâng cấp mật độ nuôi, đồng thời cải tạo nền đáy ao lão hóa thông qua:

    Tham khảo Quy trình STC A3 – Sông trong ao (Phiên bản 1): https://etechstc.com/blogs/ky-thuat-nuoi-tom/quy-trinh-nuoi-tom-stc-a3-song-trong-ao

    • Dòng chảy liên tục, oxy được phân bổ đều, hạn chế vùng yếm khí

    • Giảm bùn thối và khí độc tích tụ nhiều năm

  • Giải pháp cho bài toán “đất giới hạn – thu nhập cần tăng”
    Trong bối cảnh diện tích đất nuôi ngày càng hạn chế, để người nuôi vươn lên vượt khá, việc xen canh hợp lý hoặc nuôi mật độ cao là xu hướng tất yếu. Điều này đòi hỏi:

    • Đổi mới tư duy sản xuất

    • Ứng dụng công nghệ vào NTTS

  • Vai trò của oxy & dòng chảy trong phục hồi đất

    • Tăng oxy cho đất đáy, hạn chế thiếu oxy cục bộ

    • Dòng chảy cuốn trôi mùn bã, giảm ô nhiễm nền đáy

    • Tạo điều kiện cho hệ vi sinh có lợi phát triển

    • Giúp vật nuôi khỏe mạnh, tăng trưởng nhanh, tỷ lệ sống cao

6. Kết luận và khuyến nghị

  • Trong nuôi trồng thủy sản (NTTS), việc cải tạo đất đai lão hóa là yêu cầu rất cần thiết và bắt buộc, nhằm xử lý triệt để mầm bệnh tồn lưu lâu dài, hạn chế khí độc và suy thoái nền đáy ao nuôi.

  • Định kỳ mỗi năm nên thực hiện ít nhất 2 lần cải tạo đất và môi trường tổng thể, giúp: Phòng ngừa mầm bệnh ngay từ đầu vụ, ổn định hệ sinh thái ao nuôi, giảm thiểu rủi ro trong quá trình NTTS.

  • 5 giải pháp phục hồi đất đai lão hóa đã nêu cần được áp dụng linh hoạt theo điều kiện từng vùng, tùy vào: đặc điểm thổ nhưỡng, nguồn nước, mô hình nuôi (quảng canh, sinh thái, công nghiệp, siêu thâm canh).

Khuyến nghị:

  • Người nuôi nên kết hợp nhiều giải pháp (cơ học – sinh học – công nghệ) thay vì áp dụng đơn lẻ, nhằm đạt hiệu quả bền vững, lâu dài và an toàn sinh học.
  • Các giải pháp và quy trình kỹ thuật được nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao bởi Công ty TNHH ETECH STC, với mục tiêu đồng hành cùng bà con NTTS trong việc phục hồi đất đai, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Ths. Lê Trung Thực

Đăng kí nhận tin